Stanowisko RIO Białystok:
Odpowiadając na wniosek z dnia 2 marca 2022 r., o udzielenie wyjaśnienia w sprawie przeznaczenia środków na wydatki związane z kryzysem uchodźczym oraz na pomoc obywatelom Ukrainy znajdującym się na teranie objętym wojną w związku z nadzwyczajnym zagrożeniem życia i zdrowia ludzi, Regionalna Izba Obrachunkowa w Białymstoku (RIO) przedstawia następujący pogląd w sprawie.
Zgodnie ze stanowiskiem Krajowej Rady Regionalnych Izb Obrachunkowych z dnia 25 lutego 2022 r. (sygn. KRRIO-0011/0700-1/4-1/22) środki pochodzące z rezerwy na zarządzanie kryzysowe mogą być wykorzystywane na wydatki związane z kryzysem uchodźczym będącym następstwem ataku Rosji na Ukrainę. W oparciu o przepisy ustawy z dnia 26 kwietnia 2007 r. o zarządzaniu kryzysowym (tekst jednolity: Dz. U. z 2022 r. poz. 261;dalej jako: u.z.k.) w piśmie KR RIO wskazano m.in., że: „Zarządzanie kryzysowe polega (…) nie tylko na przygotowaniu do „przejmowania kontroli” nad sytuacjami kryzysowymi, ale także na odpowiednim reagowaniu na sytuacje kryzysowe. Obejmuje ono działania odpowiednie do rozwoju sytuacji, będącej następstwem zagrożenia. (…) sytuacja, która wytworzyła się aktualnie na terenie RP w związku działaniami militarnymi w Ukrainie, wypełnia znamiona sytuacji kryzysowej, o której mowa w art. 3 pkt 1 u.z.k., a co za tym idzie daje podstawy do uruchomienia środków pochodzących z rezerwy na zarządzanie kryzysowe, w celu zapobieżenia i usunięcia skutków zaistniałej sytuacji. Tutejsza Izba Obrachunkowa podziela to stanowisko.
Odnośnie do zawartego w pytaniu sfomułowania aby na wydatki związane z kryzysem uchodźczym przeznaczyć „środki własne oraz pochodzące z rezerwy na zarządzanie kryzysowe” należy wskazać, że według art. 26 ust. 1 u.z.k. finansowanie wykonywania zadań własnych z zakresu zarządzania kryzysowego na poziomie gminnym, powiatowym i wojewódzkim planuje się w ramach budżetów odpowiednio gmin, powiatów i samorządów województw. Oznacza to, że rezerwa na zarządzanie kryzysowe, o której mowa w ust. 4 przywołanego artykułu ustawy, jest tworzona w ramach finansowania omawianych zadań, stanowi ona minimalny pułap wydatków planowanych na ich realizację.
W aktualnie obowiązującym porządku prawnym brak jest podmiotu upoważnionego do wydawania wiążącej wykładni przepisów prawa. Niniejsze stanowisko w sprawie proszę potraktować jako niewiążącą opinię prawną.
{RIO Białystok, 2022-03-03, RIO.II.025-11/22}