Stanowisko RIO Białystok:
W odpowiedzi na wniosek z dnia 04.01.2018 roku, otrzymany w dniu 09.01.b.r. i zawarte w nim pytanie, należy wskazać, że zgodnie z art. 216 ust. 2 ustawy z 27 sierpnia 2009 roku o finansach publicznych (Dz. U. z 2017 roku, poz. 2077), wydatki budżetu jednostki samorządu terytorialnego mogą być przeznaczone na realizację zadań określonych w odrębnych przepisach. Takim przepisem jest zarówno ustawa z 14 grudnia 2012 roku o odpadach (Dz. U. z 2018 r., poz. 2: t.j.) oraz ustawa z 27 kwietnia 2001 roku – Prawo ochrony środowiska (Dz. U. z 2017 r., poz. 519 ze zm.), a w szczególności art. 403 ust. 2 tej ustawy. Zgodnie z nim gmina może finansować m.in. wspomaganie realizacji zadań modernizacyjnych i inwestycyjnych, służących ochronie środowiska, przedsięwzięcia związane z gospodarką odpadami, przedsięwzięcia związane z ochroną powietrza, wspomaganie ekologicznych form transportu oraz inne zadania służące ochronie środowiska wynikające z zasady zrównoważonego rozwoju i polityki ekologicznej państwa. Usuwanie azbestu mieści się w każdym z wymienionych tu punktów z ust. 1 art. 400a, do których odsyła art. 493 ust. 2 Prawo ochrony środowiska. Jest ono na pewno zadaniem modernizacyjnym lub inwestycyjnym, służącym ochronie środowiska, jest też przedsięwzięciem związanym z gospodarką odpadami oraz ochroną powietrza, a także wymaga zastosowania ekologicznych form transportu. Mieści się również w zakresie „innych zadań służących ochronie środowiska i wynikających z zasady zrównoważonego rozwoju i polityki ekologicznej państwa”. Na kierunek tej polityki wskazuje m.in. ustawa z 19 czerwca 1997 r. o zakazie stosowania wyrobów zawierających azbest (Dz. U. z 2017 r., poz. 2119: t.j.), na podstawie której wydano przepisy regulujące zasady usuwania azbestu.
Z kolei art. 403 ust. 4 ustawy – Prawo ochrony środowiska, jako przepis szczególny, ma na mocy ust. 3 tego artykułu, pierwszeństwo przed ogólnymi zasadami udzielania dotacji celowych z budżetu gminy zawartymi w ustawie o finansach publicznych. Zezwala on na udzielenie dotacji celowej z budżetu gminy na finansowanie lub dofinansowanie kosztów inwestycji podmiotów niezaliczonych do sektora finansów publicznych, w szczególności: osób fizycznych, wspólnot mieszkaniowych, osób prawnych oraz przedsiębiorców i nie wprowadza w tym względzie żadnych ograniczeń podmiotowych. Zawarte w art. 220 i 221 ustawy o finansach publicznych ograniczenia kręgu podmiotów, którym mogą być udzielane dotacje celowe nie mają w tym przypadku zastosowania. Dodatkowym argumentem przemawiającym za takim rozumieniem art. 403 ust. 4 ustawy – Prawo ochrony środowiska jest art. 127 ustawy o finansach publicznych, który definiuje dotacje celowe jako środki przeznaczone m.in. na finansowanie lub dofinansowanie ustawowo określonych zadań, realizowanych przez jednostki inne niż jednostki samorządu terytorialnego oraz na finansowanie lub dofinansowanie kosztów realizacji inwestycji.
Wobec powyższego w obecnej sytuacji prawnej realizowanie m.in. zadań służących ochronie środowiska, do jakich należy usuwanie azbestu i związanych z tym szereg czynności polegających na odbiorze, transporcie oraz unieszkodliwianie poprzez składowanie odpadów na składowisku odpadów niebezpiecznych, może odbywać się w formach prawnych wskazanych w niniejszym piśmie.
Jednocześnie informujemy, iż z uwagi na brak w obecnym porządku prawnym podmiotu upoważnionego do wydawania wiążącej wykładni przepisów prawa, wyrażone przez RIO w Białymstoku stanowisko w niniejszej sprawie, proszę potraktować jako niewiążącą opinie prawną.
{Urząd Miasta Hajnówki, 2018-01-04, sygn. -}
{Regionalna Izba Obrachunkowa w Białymstoku, 2018-01-05, sygn. RIO.II-025-3/18}