Stanowisko RIO Poznań:
W odpowiedzi na wniosek z dnia 19 czerwca 2026 r., dotyczący wskazania paragrafu klasyfikacji wydatków, w którym należy ujmować kaucję za opakowania objęte systemem kaucyjnym, Regionalna Izba Obrachunkowa w Poznaniu wyjaśnia, co następuje.
W rozporządzeniu Ministra Finansów z dnia 2 marca 2010 r. w sprawie szczegółowej klasyfikacji dochodów, wydatków, przychodów i rozchodów oraz środków pochodzących ze źródeł zagranicznych (Dz. U. z 2022 r. poz. 513, z późn. zm.) nie przewidziano paragrafu wydatków właściwego dla kaucji za opakowania naliczane przy zakupie napojów.
Na stronach Ministerstwa Finansów, w zakładce: Ministerstwo Finansów > Co robimy > Budżet państwa > Klasyfikacja budżetowa > Klasyfikacja szczegółowa do roku 2026 > Wyjaśnienia w zakresie klasyfikacji, została zamieszczona Informacja Departamentu Budżetu Państwa w Ministerstwie Finansów z dnia 23 kwietnia 2026 r. dotycząca klasyfikacji budżetowej kaucji pobieranych przy zakupie napojów. W Informacji wyjaśniono, że „Kaucja stanowi dodatkową, zwrotną opłatę doliczaną obligatoryjnie przy zakupie napojów sprzedawanych w oznaczonych opakowaniach (np. wody butelkowanej). Mając zatem na uwadze ścisły związek wydatku z tytułu kaucji z zakupem napojów, wydatki z tytułu pobranej kaucji można klasyfikować w tych samych paragrafach, w których ujmowane są wydatki na zakup napojów (odpowiednio paragrafy: „422 Zakup środków żywności” lub „302 Wydatki osobowe niezaliczone do wynagrodzeń”).
Natomiast wpływy z tytułu zwrotu kaucji za zakup napojów objętych systemem kaucyjnym co do zasady mogą być ewidencjonowane np. w paragrafie „097 Wpływy z różnych dochodów”. 2
Niezależnie od powyższego decydujące dla określenia klasyfikacji będą rzeczywiste okoliczności zdarzenia, dokumenty oraz przyjęte rozwiązania, w tym np. treść ewentualnych umów zawartych przez jednostkę z dostawcami napojów.
Ostateczną decyzję o sposobie zaklasyfikowania określonego zdarzenia podejmuje, zgodnie z dyspozycją art. 53 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych kierownik jednostki sektora finansów publicznych, który dysponuje pełnią wiedzy o jego stanie
faktycznym i może dokonać szczegółowej analizy charakteru danego dochodu/wydatku”.
Również Regionalna Izba Obrachunkowa w Gdańsku w piśmie z dnia 10 marca 2026 r. (znak: WIAS.0703.3.2026) wskazała, że koszty kaucji należy klasyfikować łącznie z właściwym wydatkiem ponoszonym na zakup napojów, a zatem właściwym paragrafem klasyfikacji budżetowej będzie § 421 „Zakup materiałów i wyposażenia”, § 422 „Zakup środków żywności”, względnie § 302 „Wydatki osobowe niezaliczone do wynagrodzeń”, który zgodnie z objaśnieniami obejmuje m.in. świadczenia rzeczowe, wynikające z przepisów dotyczących bezpieczeństwa i higieny pracy (w tym profilaktyczne posiłki i napoje).
W publikacjach wskazuje się również, że kaucje za opakowania napojów mogą być ujmowane oprócz wskazanych wyżej paragrafów wydatków również w § 443 „Różne opłaty i składki”, z uwagi na ich depozytowy charakter i odrębne od wartości nabywanego napoju wykazywanie na fakturze (por. Mieczysława Cellary, „Kaucje za opakowania w jednostkach budżetowych”, Finanse Publiczne Nr 6/2026).
Biorąc pod uwagę powyższe, w szczególności wyjaśnienia Ministerstwa Finansów, w ocenie tut. Izby koszty kaucji można klasyfikować łącznie z właściwym wydatkiem ponoszonym na zakup napojów.
Przedstawiając powyższe pragnę podkreślić, że wyjaśnienia udzielane przez Regionalną Izbę Obrachunkową w Poznaniu powinny zostać potraktowane wyłącznie jako stanowisko tut. Izby, które nie jest wiążące dla wnioskującego o udzielenie wyjaśnienia w sprawie stosowania przepisów o finansach publicznych, jak i również dla organów rozstrzygających w indywidualnych sprawach. Regionalne izby obrachunkowe nie posiadają bowiem uprawnień do dokonywania powszechnie obowiązującej wykładni przepisów prawa, lecz jedynie do ogólnej interpretacji przepisów związanych z funkcjonowaniem finansów publicznych.
{RIO Poznań, 2026-07-17, sygn. WA.0220.51.2026}