Stanowisko RIO Gdańsk:
Wnioskiem z dnia 25 października 2023 r., doręczonym do Regionalnej Izby Obrachunkowej w Gdańsku za pośrednictwem platformy ePUAP w dniu 26 października 2023 r., zwrócił się Pan z prośbą o zajęcie stanowiska w zakresie sposobu zaewidencjonowania kaucji wpłaconej przez gminę celem zabezpieczenia umowy. Jak wynika z treści wniosku przedmiotem umowy użyczenia ma być, stanowiąca wyłączną własność osoby fizycznej, nieruchomość, na której została wykonana droga tymczasowa do amfiteatru. Termin obowiązywania umowy ustalono do dnia 30 września 2028 r. Na poczet zabezpieczenia zwrotu nieruchomości w stanie niepogorszonym i uporządkowanym gmina ma wpłacić na rzecz użyczającego kaucję. Kaucja ma być zwrócona w terminie 30 dni od dokonania zwrotu nieruchomości.
Na gruncie powyżej przedstawionego stanu faktycznego sformułowano następujące pytania:
1) „Czy ta kaucja powinna być zaewidencjonowana w ewidencji pozabilansowej jako należność warunkowa?”;
2) „Jaki będą miały charakter zwrócone środki – czy staną się dochodem?”.
Z przedstawionego we wniosku stanu faktycznego wynika, że obowiązek zapłaty kaucji po stronie gminy aktualizuje się już w momencie zawarcia umowy użyczenia, tj. jeszcze przed zaistnieniem – określonego w umowie – zdarzenia warunkującego powstanie po stronie gminy odpowiedzialności finansowanej (pogorszenie stanu nieruchomości wskutek prowadzonych przez gminę prac). Gmina w chwili zapłaty na rzecz użyczającego kaucji dokona zatem z budżetu gminy określonego wydatku, który powinien zostać ujęty w uchwale budżetowej. W stanie faktycznym objętym niniejszym wnioskiem, odmiennie niż w przypadku udzielania gwarancji, poręczeń, czy też zabezpieczenia wierzytelności wekslem, nie mamy bowiem do czynienia ze zobowiązaniem warunkowym, który podlega ewidencji pozabilansowej.
W ewidencji pozabilansowej ww. zabezpieczenie powinno zostać natomiast ujęte po stronie należności, jako należność warunkowa. W momencie dokonania zwrotu kaucji stanie się ona dochodem, który powinien zostać ujęty w paragrafie 097 (Wpływy z różnych dochodów).
Jednocześnie pragnę podkreślić, że jest to jedynie stanowisko Regionalnej Izby Obrachunkowej w Gdańsku, która nie posiada uprawnień do dokonywania powszechnie obowiązującej wykładni przepisów prawa.
{RIO Gdańsk, 2023-11-03, sygn. RP.063/96/78/1/2023}