Stanowisko RIO Zielona Góra:
W odpowiedzi na pismo Pani Marszałek z dnia 10 lipca 2018 r. w sprawie sposobu transferu środków Województwa Lubuskiego stanowiących część rekompensaty pokrywanej przez Prezesa Urzędu Lotnictwa Cywilnego w sytuacji nałożenia obowiązku użyteczności publicznej na trasę lotniczą między Zieloną Górą a Warszawą, uprzejmie wyjaśniam:
Jak wynika z pisma Pani Marszałek Województwo Lubuskie podejmuje starania o nałożenie obowiązku użyteczności publicznej na trasę lotniczą między Zieloną Górą a Warszawą na podstawie art. 197 ustawy z dnia 3 lipca 2002 r. Prawo lotnicze (tekst jedn. Dz.U. z 2018r., poz. 1183 z późn. zm.). W przypadku, gdy obsłudze trasy będzie towarzyszyła rekompensata, to koszty związane z tą rekompensatą będą pokrywane przez Prezesa Urzędu Lotnictwa Cywilnego, a jeżeli obowiązek użyteczności publicznej zostanie nałożony po uzyskaniu pozytywnej opinii, o której mowa w art. 197 ust. 7 ustawy Prawo Lotnicze, Województwo Lubuskie będzie obowiązane do pokrycia co najmniej 50% tych kosztów.
Odpowiadając na pierwsze pytanie w przedmiotowym piśmie, zdaniem Izby pokrywanie przez Województwo kosztów związanych z rekompensatą udzieloną przewoźnikowi na podstawie wyżej powołanych przepisów Prawa lotniczego mieści się w ramach zadań własnych samorządu województwa.
Natomiast odnosząc się do kwestii w jakiej formie środki związane z tą rekompensatą mogą być przekazywane z budżetu Województwa, wyjaśniam, iż na tym etapie procedowania sprawy nie można jednoznacznie wskazać sposobu klasyfikacji tych środków.
Zgodnie z art. 22c Prawa lotniczego, Minister właściwy do spraw transportu określi, w drodze rozporządzenia, z uwzględnieniem zasad udzielania i rozliczania dotacji oraz przepisów międzynarodowych i przepisów prawa Unii Europejskiej dotyczących pomocy publicznej:
szczegółowe warunki i tryb oraz kryteria rozdziału środków budżetowych przeznaczonych na dofinansowanie;
a) zakupu sprzętu i urządzeń niezbędnych dla zapewnienia bezpieczeństwa działalności lotniczej i realizacji nadzoru w tym zakresie, o którym mowa w art. 22b,
b) obowiązku użyteczności publicznej, o którym mowa w art. 183 i 197;
dokumenty, które należy dołączyć do wniosku o dofinansowanie;
terminy składania i rozpatrywania wniosków o dofinansowanie;
wzór wniosku o dofinansowanie;
szczegółowe warunki i tryb przekazywania i rozliczania dofinansowania.
Na podstawie zawartej w tym artykule delegacji zostało wydane rozporządzenie Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej w sprawie dofinansowania zakupu sprzętu i urządzeń niezbędnych dla zapewnienia bezpieczeństwa działalności lotniczej i realizacji nadzoru w tym zakresie z dnia 3 sierpnia 2012 r. (Dz. U. poz. 904). Natomiast sprawa nałożenia obowiązku użyteczności publicznej, o którym mowa w art. 183 i 197 nie została uregulowana przez ministra właściwego do spraw transportu. Biorąc powyższe pod uwagę, Izba jest zdania, że dopiero po wydaniu rozporządzenia, o którym mowa wyżej i uzgodnieniu projektu umowy pomiędzy Prezesem Urzędu Lotnictwa Cywilnego a Województwem będzie można określić rodzaj i sposób transferu z budżetu Województwa środków związanych z tym zadaniem. Dopiero po uzyskaniu powyższych informacji Izba zajmie stanowisko w przedmiotowej sprawie. W celu zabezpieczenia w budżecie Województwa na rok 2019 środków na pokrycie kosztów związanych z rekompensatą można utworzyć, zgodnie z art. 222 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (tekst jedn. Dz.U. z 2017 r. poz. 2077 z późn. zm.), rezerwę celową.
Jednocześnie wyjaśniam, że zaproponowane w piśmie rozwiązanie, aby wydatek związany z rekompensatą w ramach nałożenia obowiązku użyteczności publicznej stanowił dotację podmiotową nie jest właściwe. Zgodnie z art. 218 ustawy o finansach publicznych udzielenie dotacji podmiotowej z budżetu jednostki samorządu terytorialnego jest dopuszczalne w razie istnienia podstawy prawnej w postaci odrębnej ustawy (innej niż ustawa o finansach publicznych i ustawa budżetowa). Beneficjentami dotacji podmiotowych mogą być zarówno jednostki sektora finansów publicznych, jak również podmioty niezaliczane do tego sektora. Instytucja dotacji podmiotowej nie dotyczy jednostek budżetowych, ich konstrukcja jurydyczna oparta jest bowiem na zasadzie pełnego finansowania wydatków z budżetu, o czym stanowi art. 11 ust. 1 ustawy o finansach publicznych: „Jednostkami budżetowymi są jednostki organizacyjne sektora finansów publicznych nieposiadające osobowości prawnej, które pokrywają swoje wydatki bezpośrednio z budżetu, a pobrane dochody odprowadzają na rachunek odpowiednio dochodów budżetu państwa albo budżetu jednostki samorządu terytorialnego.”. Urząd Lotnictwa Cywilnego jest państwową jednostką budżetową obsługującą Prezesa Urzędu Lotnictwa Cywilnego będącego organem centralnej administracji rządowej właściwym w sprawach lotnictwa cywilnego.
Stanowisko prezentowane w udzielonej odpowiedzi nie jest prawnie wiążące, lecz stanowi jedynie prezentację poglądu Izby, w sprawie objętej zapytaniem. Niniejsza odpowiedź nie stanowi również wykładni obowiązujących przepisów prawa w zakresie objętym zapytaniem.
{Urząd Marszałkowski Województwa Lubuskiego, 2018-07-10, sygn. DG.II.8050.13.2018}
{Regionalna Izba Obrachunkowa w Zielonej Górze, 2018-08-02, sygn. RIO.II.K.071.18.2018}