Ad.1
Zgodnie z art. 65 ust. 11 i ust. 12 ustawy z dnia 31 marca 2020 r. o zmianie ustawy o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych oraz niektórych innych ustaw /Dz. U. z 2020 r. poz. 568 z późn. zm./, zwanej dalej ustawą zmieniającą COVID, państwowe jednostki budżetowe i jednostki samorządu terytorialnego gromadzą środki z Funduszu na wydzielonym rachunku dochodów i przeznaczają na wydatki związane z przeciwdziałaniem COVID-19 w ramach planu finansowego tego rachunku. Wójt (burmistrz, prezydent miasta), zarząd powiatu oraz zarząd województwa dysponują środkami oraz opracowują plan finansowy dla rachunku, o którym mowa w ust. 11.
W ocenie tut. Izby środki finansowe otrzymane przez jednostki samorządu terytorialnego z RFIL należy ująć w uchwale budżetowej /uchwale zmieniającej budżet/ i wieloletniej prognozie finansowej w roku ich otrzymania zarówno po stronnie dochodów, jak i wydatków. Wydatki finansowane środkami z RFIL powinny być klasyfikowane w działach i rozdziałach zgodnych z ich przeznaczeniem w paragrafach zgodnych z charakterem ekonomicznym wydatków.
Zatem cała kwota, która wpłynęła do budżetu jednostki samorządu terytorialnego w bieżącym roku stanowi jej dochód w 2020 r. Zostało to potwierdzone w piśmie Ministerstwa Finansów skierowanym do Związku Gmin Warmińsko-Mazurskich, gdzie zaznaczono: „W tym zakresie należy stosować się do przepisu art. 40 ustawy o finansach publicznych, który stanowi m.in., że dochody i wydatki ujmuje się w terminie ich zapłaty, niezależnie od rocznego budżetu, którego dotyczą. Zatem cała kwota, która wpłynęła na wyodrębniony rachunek stanowi dochody budżetu gminy w 2020 r.”
Ministerstwo Rozwoju na stronie internetowej https://www.gov.pl/web/rozwoj/rzadowy-fundusz-inwestycji-lokalnych-pytania-i-odpowiedzi opublikowało odpowiedzi na najczęściej zadawane pytania dotyczące Rządowego Funduszu Inwestycji Lokalnych. Na pytanie „Czy środki pochodzące z Funduszu przeciwdziałania COVID-19 stanowią dochód jednostek samorządu terytorialnego, a w związku z tym powinny być ujmowane w budżecie jednostki samorządu terytorialnego oraz wieloletniej prognozie finansowej?” odpowiedziało: „Jednostki samorządu terytorialnego gromadzą środki z Funduszu Przeciwdziałania COVID-19 na wydzielonym rachunku dochodów i przeznaczają je na wydatki związane z przeciwdziałaniem COVID-19 w ramach planu finansowego tego rachunku. Wójt (burmistrz, prezydent miasta), zarząd powiatu oraz zarząd województwa dysponują środkami oraz opracowują plan finansowy dla tego rachunku. Mając na uwadze względy systemowe, środki te mają charakter budżetowy, powinny być zatem ujmowane w budżecie JST, z zachowaniem ich wyodrębnienia w ramach szczególnych zasad wykonywania budżetu JST. Tym samym powinny być wykazywane również w wieloletniej prognozie finansowej”.
Kolegium Regionalnej Izby Obrachunkowej w Olsztynie badając Uchwałę Nr XXV/185/2020 Rady Gminy Gietrzwałd z dnia 31 sierpnia 2020 r. w sprawie zmian budżetu Gminy Gietrzwałd na rok 2020 stwierdziło, że jest zgodna z prawem. Tym samym, dopuszczalne jest wskazanie, w załączniku wydatków inwestycyjnych, dodatkowej kolumny określającej wyłącznie finansowanie wydatków majątkowych w ramach środków RFIL. W ocenie tut. Izby, po wprowadzeniu środków z RFIL do budżetu zalecane jest utworzenie odpowiedniego załącznika do budżetu, w którym winny być ujęte dochody i wydatki nimi finansowane w roku budżetowym.
Ad.2
Środki RFIL powinny być ujmowane w budżecie JST, z zachowaniem ich wyodrębnienia w ramach szczególnych zasad wykonywania budżetu JST, o których mowa w art. 217 ust. 2 pkt 8 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych /Dz. U. z 2019 r. poz. 869 z późn. zm./, zgodnie z uwzględnieniem regulacji prawnych rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 2 marca 2010 r. w sprawie szczegółowej klasyfikacji dochodów, wydatków, przychodów i rozchodów oraz środków pochodzących ze źródeł zagranicznych /Dz.U. z 2014 r. poz. 1053 z późn. zm./.
Tak jak wyżej wspomniano, środki finansowe otrzymane przez jednostki samorządu terytorialnego z RFIL należy ująć w uchwale budżetowej /uchwale zmieniającej budżet/ i wieloletniej prognozie finansowej w roku ich otrzymania zarówno po stronnie dochodów majątkowych /wyłącznie w dziale 758 rozdział 75816 § 629/, jak i wydatków majątkowych. Wydatki finansowane środkami z RFIL powinny być klasyfikowane w działach i rozdziałach zgodnych z ich przeznaczeniem w paragrafach zgodnych z charakterem ekonomicznym wydatków.
Zatem cała kwota, która wpłynęła na wydzielony rachunek dochodów jednostki samorządu terytorialnego w bieżącym roku stanowi jej dochód w 2020 r. Środki z RFIL należy kwalifikować jako szczególne zasady wykonywania budżetu jst. Zatem są to środki „znaczone” na wydatki majątkowe i muszą być ujęte w treści uchwały budżetowej po stronie dochodów i wydatków oraz w załącznikach. Tym samym, nie powinno usuwać się z załącznika wydatków majątkowych zadań przewidzianych do sfinansowania ze środków własnych JST.
Ad.3 W opinii tut. Izby, stosownie do rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 2 marca 2010r. w sprawie szczegółowej klasyfikacji dochodów, wydatków, przychodów i rozchodów oraz środków pochodzących ze źródeł zagranicznych /Dz. U. z 2014 r. poz. 1053 z poźn. zm./ środki, wraz z odsetkami, niewydatkowane w 2020 r. pochodzące z Rządowego Funduszu Inwestycji Lokalnych powinno klasyfikować się w paragrafie 905 „Przychody jednostek samorządu terytorialnego z niewykorzystanych środków pieniężnych na rachunku bieżącym budżetu, wynikających z rozliczenia dochodów i wydatków nimi finansowanych związanych ze szczególnymi zasadami wykonywania budżetu określonymi w odrębnych ustawach”.
{RIO Olsztyn, 2020-11-05, sygn. RIO.111.072-116/2020}
{Urząd Gminy Gietrzwałd, 2020-10-06, sygn. F.3251.12.2020}