Stanowisko RIO Kielce:
Szanowny Panie Prezydencie, wnioskiem z dnia 17.02.2020 roku, doręczonym na adres Regionalnej Izby Obrachunkowej w Kielcach w dacie 17.02.2020 roku, zwrócił się Pan o udzielenie odpowiedzi na pytania:
1. Czy zgodnie z art. 251 ust. 4 u.f.p. można uznać, że wykorzystanie dotacji celowej przez Muzeum nastąpiło przez zapłatę za zrealizowane zadanie, tj. zapłatę faktur w kwotach brutto?
2. Czy można uznać, że przedmiotowa dotacja celowa udzielona samorządowej instytucji kultury z budżetu Gminy w kwocie brutto, nie spełnia przesłanek wymienionych art. 252 u.f.p., tj. odzyskany z Urzędu Skarbowego podatek VAT nie podlega zwrotowi do budżetu jednostki samorządu terytorialnego, gdyż nie stanowi dotacji wykorzystanej niezgodnie z przeznaczeniem, czy też dotacji pobranej nienależnie lub w nadmiernej wysokości?
3. W przypadku pozytywnej odpowiedzi na pytania nr 1 i 2, czy Muzeum miało możliwość przeznaczenia na finansowanie swojej bieżącej działalności, odzyskanego z Urzędu Skarbowego podatku VAT naliczonego?
Z opisu stanu faktycznego wynika, że Gmina Kielce w 2017 roku zawarła z Muzeum umowę w celu udzielenia dotacji celowej w kwocie 1.500.000 zł na realizację zadania inwestycyjnego. Umowa nie zawierała postanowień dotyczących zwrotu (rozliczenia) podatku VAT odzyskanego przez Muzeum z Urzędu Skarbowego. W latach 2018-2019 wypłacono dotację w kwotach brutto. Podatek VAT naliczony od zakupów związanych z w/w inwestycją został odzyskany przez Muzeum z Urzędu Skarbowego i przeznaczony na sfinansowanie kosztów bieżącej działalności.
Regionalna Izba Obrachunkowa w Kielcach zgodnie z art. 13 pkt 11 ustawa z dnia 7 października 1992 r. o regionalnych izbach obrachunkowych (t.j. Dz. U. z 2019 r. poz. 2137) udziela wyjaśnień na wystąpienia podmiotów w sprawach dotyczących stosowania przepisów o finansach publicznych, natomiast nie jest podmiotem uprawnionym do udzielania indywidualnych interpretacji w konkretnych sprawach. Kwoty dotacji podlegające zwrotowi stanowią zgodnie z art. 60 pkt 1 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (t.j. Dz. U. z 2019 r. poz. 869 ze zm.) niepodatkowe należności budżetowe o charakterze publicznoprawnym. Postępowanie w zakresie wydania decyzji, organów odwoławczych jest indywidualne i uregulowane przepisami ustawy o finansach publicznych, a regionalne izby obrachunkowe nie są właściwym organem do postępowania czy udzielania indywidualnych wyjaśnień w tym zakresie.
Natomiast odnosząc się do objętego wnioskiem zapytania należy wskazać, że zgodnie z art. 28 ust. 3 pkt 2 ustawy z dnia 25 października 1991 roku o organizowaniu i prowadzeniu działalności kulturalnej (t.j. Dz. U. z 2020 r. poz. 194) organizator przekazuje instytucji kultury środki finansowe w formie dotacji celowej na finansowanie lub dofinansowanie kosztów realizacji inwestycji. Jak wynika z powołanego wyżej przepisu gmina jako organizator może udzielić dla instytucji kultury dotacji na częściowe sfinansowanie kosztów realizacji inwestycji, która przykładowo może dotyczyć zapłaty za usługę w kwocie netto, tj. bez uwzględnienia podatku VAT.
Przekazanie środków z budżetu gminy dla instytucji kultury winno nastąpić zgodnie z postanowieniami umowy, o której stanowi art. 250 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (tekst jedn. Dz. U. z 2019 r. poz. 869 ze zm.), dalej u.f.p. – określającej tryb i zasady udzielenia i rozliczenia tej dotacji. Umowa określa w szczególności wysokość dotacji, cel lub opis zakresu rzeczowego zadania, na którego realizację są przekazywane środki dotacji. Umowa powinna również określać jaki zakres rzeczowy i finansowy uwzględnia.
Regionalna Izba Obrachunkowa niniejszym zwraca uwagę, że zgodnie z art. 28 ust. 2 i ust. 8 ustawy z dnia 29 września 1994 r. o rachunkowości (Dz. U. z 2019 r. poz. 351) cena nabycia środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych nie obejmuje podlegającego odliczeniu podatku od towarów i usług (VAT). W związku z powyższym stan majątku (aktywów) dotowanego nabytych ze środków otrzymanej dotacji wzrasta o wartość ceny nabycia pomniejszonej o podatek naliczony podlegający odliczeniu. W instytucji kultury stosownie do art. 41 ust. 1 pkt 2 ustawy o rachunkowości środki pieniężne otrzymane na sfinansowanie nabycia lub wytworzenia środków trwałych, w tym także środków trwałych w budowie obejmują rozliczenia międzyokresowe przychodów. Zaliczone do rozliczeń międzyokresowych przychodów kwoty zwiększają stopniowo pozostałe przychody operacyjne, równolegle do odpisów amortyzacyjnych lub umorzeniowych od środków trwałych lub kosztów prac rozwojowych sfinansowanych z tych źródeł. Uwzględniając przepisy art. 31 i 32 ustawy o rachunkowości odpisów amortyzacyjnych lub umorzeniowych od środka trwałego dokonuje się drogą systematycznego, planowego rozłożenia jego wartości początkowej na ustalony okres amortyzacji, natomiast wartość początkową stanowi cena nabycia lub koszt wytworzenia, które jak wyżej wskazano nie obejmują podatku od towarów i usług podlegającego odliczeniu. Mając na uwadze chociażby ww. przepisy umowa dotacji powinna określać, że w przypadku korzystania przez dotowanego z prawa do odliczania podatku od towarów i usług (VAT) z dotacji mogą być sfinansowane aktywa tylko do wysokości wartości początkowej ustalonej zgodnie z przepisami ustawy o rachunkowości.
W ocenie Izby odliczony podatek od towarów i usług nie stanowi źródła przychodów samorządowej instytucji kultury.
Jednocześnie pragnę podkreślić, że jest to jedynie stanowisko Regionalnej Izby Obrachunkowej w Kielcach, która nie posiada uprawnień do dokonywania powszechnie obowiązującej wykładni przepisów prawa.
{RIO Kielce, 2020-03-16, sygn. Wl.54.15.2020}